KAN DIGITALE KUNST ONS TERUGBRENGEN NAAR DE NATUUR?

Datum: 15-11-2026 - Auteur: Petra Hart

We kijken steeds vaker naar de wereld via een scherm. Maar wat als datzelfde scherm ons uitnodigt om weer naar buiten te gaan?

Tijdens mijn wandelingen door het Baarnse Bos fotografeer ik wat mijn aandacht trekt. Een omgevallen boomstam, een bijzondere schaduw, een bankje of een boom met een opvallende vorm.

Omgevallen boomstam tussen herfstbladeren in het Baarnse Bos, gefotografeerd door Petra Hart.

Het zijn geen geënsceneerde kunstfoto’s, maar alledaagse snapshots. Juist die herkenbare werkelijkheid vormt het uitgangspunt voor mijn verbeelding. De plekken bestaan echt en kunnen door anderen worden teruggevonden.

Soms zie ik meteen iets in zo’n snapshot. Soms ontstaat het idee pas later.

Het Baarnse Bos is bovendien geen gewoon bos. Al eeuwen geleden werden hier bijzondere tuinsieraden en follies geplaatst. Een Turkse tent, een grot, een tuintheater. Bouwwerken die bezoekers moesten verrassen en verwonderen.

Die speelse geschiedenis inspireert mij.

Met AI kan ik mijn verbeelding aan de bestaande werkelijkheid toevoegen. Een omgevallen boomstam verandert in een reusachtig potlood, als een nieuwe folly in het bos.

AI-compositie van Petra Hart waarin een omgevallen boomstam in het Baarnse Bos verandert in een reusachtig houten potlood, met gereedschap ernaast.

Bij de Grote Kom plaatste kunstenaar Gert Eussen houten vrouwenkostuums die verschillende eeuwen verbeelden. De vierde sokkel liet hij leeg, zodat bezoekers er anno nu zelf op kunnen poseren. In mijn verhaal neemt Yana Li, gekleed in haar gele rok, die plek voor even in.

Zo ontstaat mijn ongoing slow movie Fam.Li visits … Baarnse Bos.

Maar het verhaal speelt zich niet alleen af op een scherm.

De bomen, lanen en waterpartijen bestaan werkelijk. Achter sommige plekken schuilt bovendien een geschiedenis die nauwelijks nog zichtbaar is. Wat verdwenen is, kan in de verbeelding opnieuw een plaats krijgen.

We zijn gewend geraakt aan digitale beelden die ons steeds verder een virtuele wereld in trekken. We scrollen, kijken en gaan door naar het volgende beeld.

Maar wat gebeurt er wanneer een digitaal beeld ons juist nieuwsgierig maakt naar de plek waar het vandaan komt?

Zou iemand op een andere manier naar een omgevallen boomstam kijken nadat die in mijn verhaal een potlood is geworden? Of zelf op die lege sokkel willen staan?

Misschien verandert er niets aan de omgeving, maar wel iets aan onze aandacht.

Met de Art Cards van Heart-World by Petra Hart kunnen bezoekers de locaties uit het verhaal zelf opzoeken. De QR-codes brengen hen naar de werkelijke plekken in het bos.

Daar staat geen getekende Yana. De boomstam is geen potlood. En wat ooit op een bepaalde plek stond, is misschien allang verdwenen.

Toch kan de verbeelding met je meewandelen.

Je ziet dezelfde omgeving, maar misschien niet meer op dezelfde manier.

Ik gebruik AI om beelden te maken die op een scherm verschijnen. Tegelijkertijd wil ik dat mensen dat scherm ook weer verlaten. Niet omdat digitale kunst minder werkelijk zou zijn, maar omdat ik benieuwd ben wat er gebeurt wanneer verbeelding en fysieke ervaring elkaar ontmoeten.

Een kunstwerk hoeft niet op te houden bij de grenzen van het beeld.

Misschien is de interessantste bestemming van een digitaal beeld wel de wereld daarbuiten.

Reacties